105. urodziny Rakowa, s. Gosia Pomersbach MChR

Dawno nie zaglądaliśmy do sportowego kalendarza więc dziś mamy ku temu świetną okazję, bo dokładne jutro 15 marca swoje 105 urodziny świętować będzie Raków Częstochowa. Historia Rakowa Częstochowa pełna jest opowieści o bohaterach znanych i tych zapomnianych, o wzlotach i upadkach, o sukcesach i porażkach.

Wszystko zaczęło się właśnie w marcu 1921 roku kiedy to z inicjatywy Koła Młodych PPS (czyli Polskiej Partii Socjalistycznej) w Rakowie, robotniczej dzielnicy Częstochowy, powołany do życia został Klub Sportowo-Footbalowy „Racovia”. Pierwsze boisko powstało na drewnianym torze wyścigów kolarskich, który dyrekcja huty na Rakowie udostępniła klubowi w zamian za opiekę nad tym obiektem. Na cyklodromie, który istniał od 1904 roku, grali także piłkarze Sparty Raków.

W 1924 roku drużyna rozpoczęła udział w rozgrywkach mistrzowskich z klubami częstochowskimi. Złożono też wtedy oficjalny wniosek w sprawie rejestracji „Racovii” (24 kwietnia 1924 r), ale próby zgłoszenia do oficjalnych rozgrywek zakończyły się niepowodzeniem.

Wobec braku rejestracji 20 lipca 1925 roku klub został samorozwiązany, ale już w 1927 roku klub został reaktywowany z inicjatywy jego byłych działaczy, jako Robotniczy Klub Sportowy Raków – sekcja sportowa Organizacji Młodzieżowej Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego. Dzięki temu, pomimo braku rejestracji klub mógł funkcjonować i występował w rozgrywkach, awansując z klasy C, przez klasę B do klasy A. Piłkarze z Rakowa zaczęli wtedy występować w czerwonych spodenkach oraz w niebieskich koszulkach z wyhaftowanymi literami RKS Raków. Barwy czerwono-niebieskie do dziś są oficjalnymi barwami klubu. Młodzi zawodnicy pokrywali koszty strojów i dojazdów na mecze z własnych środków, a w celu zdobycia funduszy na funkcjonowanie drużyny założono nawet zespół mandolinistów i teatr amatorski.
Po wyborach w 1930 roku, które umocniły rządy sanacyjne doszło do zaostrzenia sytuacji politycznej w Polsce, rządowe bojówki splądrowały wówczas lokal PPS-u w Częstochowie, w odpowiedzi na co fanatyczny członek partii dokonał zabójstwa działacza obozu rządowego Antoniego Furmańczyka i trzech innych osób. Klub RKS Raków, jako podporządkowany PPS, był wówczas bliski zamknięcia.

W czasie II wojny światowej klub nie istniał z powodu polityki okupanta. W niemieckich obozach koncentracyjnych zginęli byli prezesi Marian Federak i Konstanty Zawadzki. Z rąk Niemców zginęli także piłkarze Mieczysław Andre i Stanisław Frocisz. Józef Trauc, który był w okresie międzywojennym największą gwiazdą Rakowa, podczas niemieckiej obławy został postrzelony w kolano, co okupił trwałym kalectwem.

Po wojnie, z początkiem 1948 r. w związku z rozbudową osiedla hutniczego Raków, boisko treningowe na cyklodromie zlikwidowano. W jego miejscu wybudowano bloki mieszkalne. Zawodnicy zbudowali wówczas własnymi siłami żwirowe boisko do gry w piłkę. Oficjalnie sekcję piłki nożnej odtworzono w klubie dopiero w 1949 roku. Na początku lat 50. klub związał się z Hutą Częstochowa, która od tamtej pory wsparła go finansowo, a ze względów politycznych zmieniono mu nazwę na „Stowarzyszenie Sportowe Stal Raków”. Powstały wówczas także sekcje: bokserska, szachowa, tenisa stołowego i piłki siatkowej mężczyzn, a następnie koszykówki kobiet (1956–1970), koszykówki mężczyzn (1958–1970), lekkoatletyczna (1960–1972), piłki ręcznej kobiet (1967–1970) oraz brydża sportowego. Rozpoczęto też prace przy budowie obecnego kompleksu klubowego wraz ze stadionem piłkarskim, który oddano oficjalnie do użytku 22 lipca 1955 roku.

Największy sukces tamtych czasów przyszedł w 1967, gdy trzecioligowy wówczas Raków Częstochowa stanął do walki o trofeum Pucharu Polski z pierwszoligową Wisłą Kraków. Czerwono-Niebiescy dzielnie odpierali ataki wyżej notowanych rywali, ale w dogrywce krakowianie wykorzystali grę w przewadze i zdobyli dwie bramki, które pozwoliły im wznieść w górę Puchar Polski. Piłkarze Rakowa zadowolili się srebrnymi medalami, co po dziś dzień jest jednym z największych sukcesów w historii klubu.
W 1994 roku Raków Częstochowa po raz pierwszy w historii awansował do piłkarskiej ekstraklasy, wówczas nazywanej I ligą.

11 lipca 2002 roku zmieniono status naszego jubilata i powołano do życia Klub Sportowy Raków, a 1 lipca 2011 roku utworzono spółkę akcyjną RKS Raków Częstochowa, która przejęła sekcję piłki nożnej. W 2014 roku właścicielem klubu został przedsiębiorca Michał Świerczewski.

W 2019 roku, po 21 latach przerwy, Rakowianie znów awansowali do Ekstraklasy. By już po 2 latach odnieść największe sukcesy w dotychczasowej historii klubu. Drużyna pod wodzą trenera Marka Papszuna zdobyła wicemistrzostwo Polski, Puchar Polski i Superpuchar Polski, a to wszystko w roku stulecia klubu. W następnym roku udało się piłkarzom z Częstochowy powtórzyć ten sukces. W 2023 roku klub świętował mistrzostwo Polski, a zeszłoroczne rozgrywki ligowe zakończył Raków na fotelu wicelidera.

Ciągle jest szansa, że prezentem na 105 urodziny klubu będzie Puchar Polski, ale i w rozgrywkach Ekstraklasy zajmujący obecnie 4 pozycję Raków Częstochowa ciągle ma realne szanse na tytuł mistrzowski. Historia tego klubu uczy nas cierpliwości i pokazuje, że zawsze jest czas by odnieść sukces. Nawet jak trzeba czekać na niego 100 lat.

Tekst ukazał się w Radiu 3ZZZ w dniu 14.03.2026 roku: