Zafascynowany urokiem Gór, s. Gosia Pomersbach MChR

„Moje spotkanie z górami zaczęło się w grudniu 1969 roku. Oczywiście były to Tatry z pierwszą wspinaczką na strzelistego Mnicha w otoczeniu Morskiego Oka. Przez kolejne trzy lata Tatry stały się całym moim Górskim Światem.

Potem jednak poznałem Alpy z lodowym Mont Blanc i jak z marzeń sennych Matterhornem. A jeszcze później przyszedł czas na olbrzymy Himalajów i Karakorum.” Tak napisał o sobie na blog.paker.pl Leszek Cichy, legenda polskiego himalaizmu, która dzisiaj świętuje swoje 75 urodziny.

Leszek Cichy urodził się 14 listopada 1951 roku w Pruszkowie, a więc dość daleko od gór. W 1968 roku pojechał po raz pierwszy w Tatry jako nastolatek turystycznie i… zakochał się w strzelistych, granitowych szczytach od pierwszego wejrzenia, a wspinaczka stała się jego życiową pasją.

Przepustką do wchodzenia na najwyższe szczyty naszego globu okazało się zdobycie siedmiotysięcznika Shispare, którego dokonał w 1974 roku. Było to zresztą pierwsze udane wejście na ten szczyt znajdujący się w łańcuchu Karakorum. Rok później przyszedł czas na pierwszy ośmiotysięcznik – padło na kolejną górę w Karakorum, Gaszerbrum II, mierzącą dokładnie 8034 m. Wyprawą kierowała Wanda Rutkiewicz, natomiast na szczycie zameldowała się trójka Leszek Cichy – Janusz Onyszkiewicz – Krzysztof Zdzitowiecki. Było to trzecie w historii tego typu wejście, za to pierwsze poprowadzone nową trasą po północno-zachodniej ścianie. Tym wejściem po raz pierwszy Polacy zameldowali się na szczycie jakiegokolwiek ośmiotysięcznika. Rok po Gaszerbrum próbował zdobyć K2 (8611 m), a następnie, w 1978 r., Makalu (8470 m). Choć w trakcie obu tych wypraw nie udało się mu osiągnąć szczytów, to niebawem dopiął swego w przypadku najwyższego punktu naszej planety – Mount Everestu.

Na początku 1980 roku Leszek Cichy dołączył do wyprawy, na której czele stał Andrzej Zawada, specjalista od himalaizmu zimowego. Cichy wspinaczkowy duet na Evereście utworzył z Krzysztofem Wielickim przez przypadek, gdyż obydwaj partnerzy, z którymi się wspinali wcześniej, postanowili wycofać się z próby ataku szczytowego.

Leszek Cichy tak wspominał poranek przed zdobyciem szczytu: „Przed siódmą krótka łączność z obozem II – »za chwilę opuścimy obóz IV. Będziemy atakować«. Koledzy życzą nam powodzenia, my dodajemy ze swej strony, że łatwo skóry nie sprzedamy”.

Dokładnie 17 lutego 1980 roku Cichy i Wielicki znaleźli się na szczycie Everestu. To już samo w sobie jest wspaniałym wyczynem, ale wymieniona dwójka zapisała się wówczas w dziejach himalaizmu złotymi zgłoskami z pewnego konkretnego powodu. Cichy i Wielicki jako pierwsi na świecie pokonali tybetańskiego molocha w miesiącu zimowym. Na szczycie Everestu polscy himalaiści spędzili 40 minut. Pozostawili tam kilka pamiątkowych rzeczy m.in. biało-czerwony proporzec i różaniec, zrobili kilka fotografii.

– Zimowe wejście na Mount Everest zapoczątkowało naszą polską eksplorację Himalajów i wielką erę w górach najwyższych. Przełamywaliśmy bariery jako pierwsi na świecie. Na pewno miało to wpływ na nas, ale traktowaliśmy to jako coś wielkiego dla Polski – powiedział w 2020 r. w wywiadzie dla PAP dzisiejszy jubilat.

Leszek Cichy na zdobycie kolejnego ośmiotysięcznika musiał czekać do 1984 roku – wówczas dotarł na drugi najwyższy szczyt masywu Kanczendzonga, Yalung Kang (8505 m). W tym samym roku wszedł także na Elbrus (5642 m) i na dobre rozpoczął serię wspinaczek po najwyższych szczytach wszystkich kontynentów. W 1987 r. zdobył południowoamerykańską Aconcaguę (6960 m), potem pokonał Denali, znane wcześniej jako Mount McKinley (6195 m, w 1989 r.). Na Antarktydzie wszedł na Mount Vision (w 1998 r., 4892 m). W ciągu 1998 r. zaliczył także najwyższy szczyt Afryki, Kilimandżaro (5895 m) oraz naszą australijską Górę Kościuszki (2228 m). Rok potem dołączył do tego oceaniczną Piramidę Carstensza (4884 m) i tym samym oficjalnie i niepodważalnie, jako pierwszy Polak skompletował tzw. Koronę Ziemi.

W pozasportowym życiu Leszek Cichy również jest ciekawą postacią. Z wykształcenia jest geodetą, w przeszłości był związany z Politechniką Warszawską jako pracownik naukowy. W latach 90. rozpoczął karierę w maklerstwie i bankowości. W 1999 roku uhonorowano go Kolosem w kategorii alpinizm. W 2021 r. otrzymał Wyróżnienie Fair Play PKOl za „całokształt kariery sportowej i godne życie po jej zakończeniu”. A w dowód swoich zasług w 2003 roku otrzymał z rąk prezydenta RP Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.

Po zdobyciu Korony Ziemi Leszek Cichy wspominał: „Wydawało mi się, że mój Świat Gór jest już pełny i kompletny, że byłem wszędzie. Potem przyszła jednak refleksja, że to jeszcze nie wszystko, że do odkrycia jest całe bogactwo terenów górskich na Ziemi. Z całą ich różnorodnością i zmiennością. Ze stojącymi przed nami wyzwaniami, ale i oczekiwaniami nowych wrażeń.”

W dniu urodzin życzymy panu Januszowi, by mógł jak najdłużej cieszyć się z kolejnych górskich wyzwań i nowych wrażeń.

Tekst ukazał się w Radiu 3ZZZ w dniu 14.11.2026 roku: